Lauterbrunnen: een inspiratiebron voor vele schrijvers

Lauterbrunnen is een klein, toeristisch dorpje in Zwitserland in het kanton van Bern. Het is zelf een uurtje rijden van Bern af. Misschien is dit niet het eerste plekje waar je aan denkt als je een reis naar Zwitserland plant, misschien heb je zelfs wel nog nooit van deze plek gehoord. Toch is het een onmisbare plek voor boekenliefhebbers om te bezoeken, want de omgeving van Lauterbrunnen is een grote inspiratiebron geweest voor verschillende auteurs, zoals Goethe en Tolkien.

Het echte Rivendell

Hoewel het dorpje Lauterbrunnen zelf vandaag de dag overlopen is met toeristen, zijn de vallei, de bergen en rivieren eromheen een grote bron van inspiratie geweest. Zo wordt de vallei ook wel het echte Rivendell genoemd, uit de The Lord of the Rings serie van Tolkien.

In 1911 ging Tolkien, die toen nog geen schrijver was op een reis naar Zwitserland. Uit zijn dagboeken blijkt dat hij Lauterbrunnen heeft bezocht, maar ook plaatsen als Grindelwald. In zijn latere brieven, nadat The Lord of the Rings verschenen was, schrijft hij dat de reis naar Zwitserland inspiratie heeft geboden voor The Misty Mountains en wanneer je vanaf een afstandje naar de Lauterbrunnen vallei kijkt, is het niet moeilijk om de tekening die Tolkien zelf van Rivendell maakte, hierin terug te zien.

Goethe en de Traubbachfalls

Een van de meest beroemde schrijvers uit het Duitse taalgebied, Johan Wolfgang von Goethe, werd ook geïnspireerd door Lauterbrunnen. Goethe is het meest bekend van Faust en Het lijden van de jonge Werther, maar over Zwitserland schreef hij een gedicht.

In 1779 bezocht hij Lauterbrunnen en raakte verwonderd door de Staubbach Falls, een waterval van 297 meter hoog waarbij het water zo hard op de rotsen slaat dat het oplost in de mist. Het is een pracht om te zien en Goethe was het hiermee eens. Hij stond onder de waterval en schreef het gedicht Gesang der geister uber den wassern - Gezang van de geesten over het water. De waterval is nog steeds te bezoeken en bezoekers kunnen net als Goethe zich verwonderen over het water dat overgaat in mist, of onder de waterval doorlopen terwijl de muziek van Goethe's gedicht naklinkt in je hoofd. Je kunt er ook naar luisteren, want Franz Schubert heeft op zijn beurt een muziekstuk gecomponeerd omdat hij geïnspireerd werd door het gedicht van Goethe. Het muziekstuk heeft dezelfde naam als het gedicht.

De Poëzie van Trummelbach Falls

Niet alleen de Staubbachfalls inspireert tot poëzie, ook de Trummelbach Falls zijn wat mooie woorden waard. Deze serie van tien watervallen, met smeltwater afkomstig van de Jungfrau berg, bewegen zich al duizenden jaren door de rotsen heen. Je kunt goed zien hoe het steen is gaan slijten door al het water dat er al die jaren langs naar beneden gekletterd is, zo'n 20.000 liter water per seconde. Het is een ontzettend indrukwekkend gezicht.

Bij de ingang van deze waterval worden twee beroemde auteurs geciteerd, namelijk Lord Byron en Baudelaire. Ieder bord krijgt een (deel van) een gedicht in haar eigen taal. Lord Byron bezocht de alpen in 1816 waar hij onder andere Thun, Lauterbrunnen en de Staubbach Falls bezocht. Over de Staubbach waterval zei hij dat het leek op “the tail of a white horse streaming in the wind”. Zijn trip naar de bergen inspireerde het gedicht Manfred, dat later op muziek is gezet door Tchaikovsky en Schumann. Een deel van het gedicht kun je lezen bij de ingang van Trummelbach Falls.

Naast deze plekken, begon de Zwitserland reis bij het meer van Genève, waar hij samen met Percy en Mary Shelley verbleef. Het was hier dat Lord Byron de suggestie gaf dat iedereen van het gezelschap een spookverhaal zou schrijven, en dit is dan ook de geboorteplaats van Mary Shelley's Frankenstein. Het gedicht van Baudelair is afkomstig uit Les Fleurs du Mal, specifiek het gedicht Reve Parisien. Dit gedicht heeft geen directe link met de waterval of de omgeving van Lauterbrunnen, maar het zijn wel mooie woorden die passen bij de waterval.

Hoe bezoek ik Lauterbrunnen?

De omgeving van Lauterbrunnen is een inspiratiebron geweest voor meerdere grote auteurs en zeker de moeite waard om te bezoeken! Het dorpje zelf is wel ontzettend toeristisch en overdag struikel je over de toeristen dus wij raden aan om niet zelf in dit dorp te verblijven. Je kunt er voor kiezen om een hotel of camping in de buurt te zoeken, bijvoorbeeld in Stechelberg en een ochtendtripje naar Lauterbrunnen te plannen, wanneer alle toeristen nog aan het uitslapen zijn en het minder druk is in het dorp.